Bekleyen Hizmet Süresi (BHS) nedir?
Bu Sayfada
- BHS Nedir, Neden Önemlidir?
- İki Dönem: Bilinen ve Bilinmeyen
- 60 mı, 65 mi? Meslek Bazlı Emeklilik Yaşı
- Yaşa Göre BHS Tablosu
- Somut Örnekler: BHS Farkı Kaç TL Eder?
- Sigorta Şirketlerinin BHS'yi Kısma Tekniği
- 60 Yaş Sonrası: Pasif Dönem Zararı
- Sıkça Sorulan Sorular
BHS Nedir, Neden Önemlidir?
Bekleyen Hizmet Süresi (BHS), aktüeryal tazminat hesabında mağdurun kaza veya olay tarihinden itibaren, çalışma hayatının sonuna (varsayılan emeklilik yaşına) kadar geçecek süredir. Sürekli iş göremezlik tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı hesaplarında, kaybedilen kazancın hangi süre boyunca telafi edileceğini BHS belirler. Süre ne kadar uzunsa, hesaplanan tazminat da o kadar büyük olur — bu yüzden BHS, dosyanın en çok tartışılan ve itiraza konu olan parametrelerinden biridir.
BHS terimi çoğu zaman "bekleme süresi" ile karıştırılır; ikisi farklı kavramlardır. Bekleme süresi sigorta poliçelerinde teminat başlangıcı için kullanılan bir tabirdir, BHS ise doğrudan aktüeryal tazminat hesabının süre parametresidir.
İki Dönem: Bilinen ve Bilinmeyen
Aktüeryal hesapta BHS ikiye ayrılır:
- Bilinen (işlemiş) dönem: Kaza/olay tarihinden bilirkişi raporu veya hesap tarihine kadar geçen süre. Bu dönem gerçekleşmiş olduğu için iskontosuz (indirimsiz) hesaplanır.
- Bilinmeyen (işleyecek) dönem: Hesap tarihinden emeklilik yaşına kadar kalan süre. Bu dönem henüz gerçekleşmediği için TRH 2010 yaşam tablosundaki sağ kalım olasılıkları ve yıllık %5 iskonto oranı uygulanarak bugünkü değere indirgenir.
60 yaş sonrası için Yargıtay, ayrıca pasif dönem (emeklilik) zararı hesaplatır — çünkü maluliyet, emeklilik yaşamında da güç kaybı yaratmaya devam eder; bu dönem asgari ücret düzeyinden ayrı bir kalem olarak hesaplanır.
60 mı, 65 mi? Meslek Bazlı Emeklilik Yaşı
Standart BHS hesabında emeklilik yaşı 60 kabul edilir. Ancak Yargıtay içtihatları, bazı meslek gruplarında ve özel şartlarda bu yaşın 65'e kadar uzatılabileceğini kabul eder:
| Durum | Kabul Edilen Emeklilik Yaşı |
|---|---|
| Standart işçi/memur | 60 yaş |
| Serbest meslek, esnaf, çiftçi | Somut duruma göre 60-65 yaş arası tartışılabilir |
| Fiilen 60 yaş sonrası da çalıştığı ispatlanan mağdur | 65 yaşa kadar uzatılabilir |
| Ağır ve yıpratıcı olmayan, masabaşı nitelikli işler | 65 yaşa kadar uzatma talebi güçlenir |
Bu ayrım dosyada büyük fark yaratır: 40 yaşındaki bir mağdur için 60 yaş kabulünde BHS 20 yıl, 65 yaş kabulünde ise 25 yıldır — yaklaşık %25 daha uzun bir hesap dönemi anlamına gelir.
Yaşa Göre BHS Tablosu (60 Yaş Kabulüyle)
| Kaza Tarihindeki Yaş | BHS (60 yaş kabulü) | BHS (65 yaş kabulü) |
|---|---|---|
| 25 | 35 yıl | 40 yıl |
| 30 | 30 yıl | 35 yıl |
| 35 | 25 yıl | 30 yıl |
| 40 | 20 yıl | 25 yıl |
| 45 | 15 yıl | 20 yıl |
| 50 | 10 yıl | 15 yıl |
| 55 | 5 yıl | 10 yıl |
Not: Bu tablo basitleştirilmiş yıl farkını gösterir; gerçek hesapta bilinmeyen dönem TRH 2010 sağ kalım olasılıkları ve %5 iskonto ile ayrıca indirgenir, doğrudan yıl çarpımı kullanılmaz.
Somut Örnekler: BHS Farkı Kaç TL Eder?
Örnek 1: 35 yaşındaki, aylık net 25.000 TL geliri olan bir mağdur için standart BHS = 60 - 35 = 25 yıl aktif dönem. Sigorta şirketi hesabında yaygın bir kısma tekniği olarak BHS'yi 55 yaşla sınırlarsa (20 yıl), gerçek değere göre yaklaşık %20 eksik bir tazminat ortaya çıkar — bu, yüz binlerce liralık bir farka denk gelebilir.
Örnek 2: 45 yaşında, fiilen 63 yaşına kadar aktif çalıştığı SGK hizmet dökümüyle ispatlanan bir esnaf için BHS, 60 yaş yerine 65 yaş kabulüyle hesaplanırsa, aktif dönem 15 yıldan 20 yıla çıkar — bu da net tazminatta belirgin bir artış demektir.
Örnek 3: 50 yaşında bir mağdurun dosyasında bilirkişi, bilinen dönemi (kaza-rapor arası 2 yıl) iskontolu hesaplamıştır; doğru yöntemde bilinen dönem iskontosuz olmalıdır — bu hata da BHS'ye bağlı ek bir hesap sapmasıdır.
Sigorta Şirketlerinin BHS'yi Kısma Tekniği
Sigorta hesaplarında BHS'nin 55 yaşla sınırlanması, tazminatı düşürmek için sık başvurulan bir tekniktir. Bu kısıtlama Yargıtay'ın 60 (bazı durumlarda 65) yaş standardıyla uyumlu değildir ve itiraz edilmelidir. Sigorta teklifi değerlendirirken BHS varsayımının hangi yaşa göre yapıldığını kontrol etmek, teklifin gerçek değere ne kadar yakın olduğunu anlamanın en hızlı yollarından biridir.
60 Yaş Sonrası: Pasif Dönem Zararı
BHS, yalnızca aktif çalışma dönemini kapsar; ancak Yargıtay, 60 yaş sonrası için de ayrı bir pasif dönem (emeklilik) zararı hesaplatır. Gerekçe: maluliyet, emeklilik yaşamında da ev işleri, bakım ihtiyacı ve genel yaşam kalitesinde güç kaybı yaratmaya devam eder. Bu kalem genellikle asgari ücret düzeyinden, TRH 2010 yaşam beklentisine göre ayrıca hesaplanır ve BHS'ye ek olarak dosyaya dahil edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
BHS kaç yıl olarak hesaplanır?
BHS, kaza/olay tarihindeki yaş ile varsayılan emeklilik yaşı (standart 60, bazı durumlarda 65) arasındaki farktır. Örneğin 35 yaşındaki bir mağdur için standart BHS 25 yıldır.
BHS ne demek, açılımı nedir?
BHS, "Bekleyen Hizmet Süresi" ifadesinin kısaltmasıdır. Aktüeryal tazminat hesabında mağdurun kalan çalışma süresini ifade eder.
BHS tarihi ne demek?
BHS'nin başlangıç tarihi kaza/olay tarihidir, bitiş tarihi ise mağdurun varsayılan emeklilik yaşına ulaşacağı tarihtir. Bu iki tarih arasındaki süre BHS'yi oluşturur.
BHS'de 60 yaş mı, 65 yaş mı esas alınır?
Standart kabul 60 yaştır. Ancak mağdurun fiilen daha uzun çalıştığı ispatlanabiliyorsa veya mesleği ağır/yıpratıcı nitelikte değilse, Yargıtay içtihatlarına dayanarak 65 yaşa kadar uzatma talep edilebilir.
Sigorta şirketi BHS'yi 55 yaşla sınırladı, bu doğru mu?
Hayır, bu yaygın bir kısma tekniğidir ve Yargıtay'ın 60 (bazı durumlarda 65) yaş standardıyla uyumlu değildir. Bu tür bir kısıtlama itiraza konu edilebilir.
BHS hangi tazminat kalemlerinde kullanılır?
BHS, sürekli iş göremezlik tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı hesaplarında, kaybedilen kazancın hesaplanacağı süreyi belirlemek için kullanılır.
BHS hesaplamasında iskonto oranı neden önemlidir?
Bilinmeyen (işleyecek) dönem, henüz gerçekleşmediği için bugünkü değere indirgenir; bu indirgeme yıllık %5 iskonto oranı ve TRH 2010 sağ kalım olasılıklarıyla yapılır. Yanlış iskonto oranı, BHS'nin parasal karşılığını doğrudan etkiler.
Dosyamdaki BHS'nin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını nasıl anlarım?
Bilirkişi raporunuzdaki emeklilik yaşı varsayımını (60 mı, 65 mi, yoksa daha düşük bir yaş mı) ve bilinen/bilinmeyen dönem ayrımının doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin. Şüpheniz varsa aktüer uzman mütalaası ile denetletebilirsiniz.
İlgili Terimler
İlgili Rehberler
- Aktüer Hesaplama Hub
- TRH 2010 Yaşam Tablosu Detaylı Hesaplama
- Maluliyet Oranı Senaryoları
- Sigorta Teklifi Değerlendirme
Dosyanız İçin Profesyonel Hesap
BHS varsayımının dosyanızdaki net rakam karşılığını öğrenmek için uzman aktüeryal mütalaa hazırlatabilirsiniz. 3-5 iş günü teslim.
Uzman Mütalaa · 2.000 TL Ücretsiz Hızlı Tahmin ← Sözlüğe Dön
Bu tanım bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kaynaklar: TBK, HMK, KTK (mevzuat.gov.tr), Yargıtay e-Karar, TÜİK. Son güncelleme: Temmuz 2026.