Sigorta Teklifi Doğru mu? 12 Maddelik Kontrol Listesi 2026

Sigorta şirketinden bir rakam gelir. Yanında bir de imzalanacak belge. Rakam ilk bakışta büyük görünür — hayatınızda bir kerede görmediğiniz kadar. İmzalarsanız süreç biter, imzalamazsanız yıllar sürecek bir dava başlar. Karar vermek için elinizde tek bir şey vardır: bu rakamın doğru olup olmadığını bilmek. Bu yazı, size sunulan teklifin hangi noktalardan denetlenmesi gerektiğini 12 madde hâlinde verir ve her sapmanın tipik TL karşılığını gösterir.

İçindekiler

• Teklifler Neden Düşük Gelir?
• 12 Maddelik Kontrol Listesi
• Sapmaların TL Karşılığı
• Gerçek Bir Teklifin Analizi
• İbraname Tuzağı
• Kabul mü, İtiraz mı?
• İtiraz Yolları
• Sıkça Sorulan Sorular

Teklifler Neden Düşük Gelir?

Bunun kötü niyetle ilgisi olmayabilir; sistemsel bir durumdur. Sigorta şirketi, kendi hesap birimi tarafından yapılan bir hesaba dayanarak teklif verir. O hesap, şirketin tercih ettiği varsayımlarla kurulur. Her varsayım tek başına savunulabilir görünür; ama üst üste geldiklerinde sonuç ciddi biçimde değişir.

Karşınızdaki taraf hesabı yapan taraftır ve varsayımları da o seçer. Bu nedenle teklifin doğruluğu, hangi varsayımların kullanıldığını görmenize bağlıdır.

12 Maddelik Kontrol Listesi

Yöntem parametreleri

1. Yaşam tablosu TRH 2010 mu?
Hesapta "PMF 1931" geçiyorsa tablo eskidir. PMF 1931, 1931 Fransa nüfus verilerine dayanır, cinsiyet ayrımı içermez ve daha kısa bakiye ömür verir. Etkisi: −%5–15. Ayrıntı: PMF 1931 ve TRH 2010 yaşam tabloları.

2. İskonto oranı %5 mi?
Yargı uygulamasında yerleşik teknik faiz oranı %5'tir. Daha yüksek oran, gelecekteki kayıpları daha fazla küçültür. Etkisi: −%25–35 (oran %10'a çıkarılırsa).

3. Pasif dönem hesaba katılmış mı?
Emeklilikten bakiye ömür sonuna kadar süren dönem, asgari ücret düzeyinde hesaplanmalıdır. En sık atlanan kalemdir. Etkisi: −%15–25.

4. Bilinen dönem gerçekleşmiş artışlarla mı hesaplanmış?
Kaza tarihinden bugüne kadar geçen sürede ücretler arttıysa, bu dönem kaza tarihindeki gelirle değil fiilen gerçekleşen ücretlerle hesaplanmalıdır. Etkisi: −%5–20 (dava uzunsa daha fazla).

Gelir

5. Net gelir mi kullanılmış?
Brüt gelir kullanılması sonucu şişirir, ama tersi de olur: bazı hesaplarda net gelir olması gerekenden düşük alınır. Hangi rakamın hangi kaynaktan geldiğini sorun.

6. Gerçek gelir mi, asgari ücret mi esas alınmış?
Geliriniz asgari ücretten yüksekse ve hesap asgari ücret üzerinden yapılmışsa, bu tek başına tazminatı yarıya indirebilir. Banka hareketleri, tanık beyanı ve meslek odası ücret araştırmasıyla düzeltilebilir. Etkisi: −%50'ye kadar.

7. Düzenli ek ödemeler gelire eklenmiş mi?
İkramiye, prim, süreklilik arz eden fazla mesai, yol ve yemek yardımı gelire dâhildir.

Kalemler

8. Geçici iş göremezlik dönemi ayrıca hesaplanmış mı?
İstirahat süresince oluşan gelir kaybı ayrı bir kalemdir.

9. Bakıcı gideri var mı?
Bakım ihtiyacı doğduysa bu kalem hesaplanmalıdır. Ağır dosyalarda ana kaleme yaklaşan tutarlara ulaşır ve SGK mahsubuna tabi değildir. En sık atlanan yüksek tutarlı kalemdir.

10. Tedavi, protez ve yol masrafları eklenmiş mi?
Cepten yapılan sağlık harcamaları, protez yenileme maliyeti ve ulaşım giderleri belgeye dayalı olarak talep edilir.

İndirim ve mahsup

11. Kusur oranı doğru mu ve doğru sırayla uygulanmış mı?
Önce kusur oranı uygulanır, sonra SGK peşin sermaye değeri mahsup edilir. Sıra ters çevrilirse sonuç ciddi biçimde değişir. Ayrıca kaza tespit tutanağındaki kusur oranı kesin değildir; itiraz edilebilir.

12. Mahsup yalnızca kazanç kaybı kaleminden mi yapılmış?
SGK'nın karşıladığı zarar gelir kaybıdır. Bakıcı gideri, tedavi masrafı ve manevi tazminattan mahsup yapılamaz. Mahsup ayrıca aylık gelir üzerinden değil, peşin sermaye değeri üzerinden yapılmalıdır. Ayrıntı: SGK tazminatı ve işveren tazminatı — mahsup mantığı.

Sapmaların TL Karşılığı

Aşağıdaki tablo, 35 yaşında ve aylık net 45.000 TL gelirli, %30 maluliyetli bir dosyada her sapmanın yaklaşık etkisini gösterir.

Tek bir sapma bile altı haneli. Birkaçı bir aradaysa fark milyonlarla ölçülür.

Gerçek Bir Teklifin Analizi

Dosya: 35 yaşında erkek, trafik kazası, maluliyet %30, aylık net gelir 45.000 TL (bordroda asgari ücret görünüyor), karşı taraf %100 kusurlu. İstirahat 5 ay. Bakıcı ihtiyacı 3 ay.

Sigorta teklifi: 620.000 TL

Doğru hesap

Farkın kaynağı

Teklif, doğru hesabın %16,5'i. En büyük tek kalem gelir ispatı: banka hesap hareketleri ve iki tanık beyanıyla düzeltilebilir bir sapma.

Manevi tazminat bu tabloya dâhil değildir; ZMMS teminatı dışında olduğu için ayrıca kusurlu taraftan istenir.

İbraname Tuzağı

Teklifi kabul ederken imzalayacağınız belge, tutardan daha önemli olabilir.

Ne yapmalı?

• Belgeyi okumadan imzalamayın — "standart form" denilse bile
• Kısmi ödemeyi kabul ediyorsanız "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" kaydının yazılı olmasını isteyin
• Manevi tazminat talebiniz varsa bunun ayrıca saklı tutulduğunu belirtin
• İmzaladığınız belgenin bir kopyasını mutlaka alın

Kabul mü, İtiraz mı?

Karar duyguyla değil, üç soruyla verilmelidir:

1. Fark ne kadar?

Doğru hesap ile teklif arasındaki fark, sürecin maliyetini ve süresini karşılıyor mu? Fark birkaç yüz bin lirayı aşıyorsa itiraz genellikle mantıklıdır.

2. Sapmalar düzeltilebilir mi?

Bazı sapmalar belge sunularak kolayca düzeltilir (gelir ispatı, tedavi faturaları). Bazıları ise yöntem tartışması gerektirir (iskonto oranı, pasif dönem) ve bunlarda yerleşik uygulama sizin lehinizedir.

3. Süre ve maliyet

Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkemeye göre belirgin biçimde hızlı ve düşük maliyetlidir. Bu, itiraz kararını kolaylaştıran önemli bir unsurdur.

İtiraz Yolları

1. Yazılı itiraz ve yeniden değerlendirme talebi

Sigorta şirketine, sapmaları kalem kalem gösteren yazılı bir itiraz sunulabilir. Somut gerekçelerle yapılan itirazlar, dosyanın yeniden değerlendirilmesini sağlayabilir.

2. Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış ve 15 iş günü geçmiş veya olumsuz/kısmi cevap alınmışsa başvurulabilir. sigortatahkim.org veya e-Devlet üzerinden yapılır.

• Mahkemeye göre hızlı
• Düşük başvuru ücreti
• Uyuşmazlığın türüne göre uzman hakem atanır
• Gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır

3. Dava

Doğrudan mahkemeye de başvurulabilir. Trafik kazalarında asliye hukuk (ticari nitelikte ise asliye ticaret), iş kazalarında iş mahkemesi görevlidir.

Zamanaşımını unutmayın

Trafik kazalarında zamanaşımı 2 yıl (öğrenmeden), her hâlde 10 yıldır; kaza suç teşkil ediyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır. İş kazalarında süre 10 yıldır. Sigortaya yapılan yazılı başvuru zamanaşımını keser.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigortanın teklifi neden bu kadar düşük?

Hesap, şirketin tercih ettiği varsayımlarla kurulur: pasif dönem atlanır, iskonto yüksek uygulanır, gelir asgari ücretten alınır, bakıcı ve tedavi kalemleri hiç hesaplanmaz. Her biri tek başına savunulabilir görünür ama üst üste geldiklerinde teklif doğru hesabın yarısına kadar iner.

Hesap dökümünü isteyebilir miyim?

Evet, isteyin. "Teklif tutarı X TL" yeterli değildir; hangi kalemlerin hangi parametrelerle hesaplandığını gösteren dökümü yazılı olarak talep edin. Döküm verilmemesi başlı başına bir uyarı işaretidir.

Teklifi reddedersem tekrar teklif gelir mi?

Genellikle evet. Somut gerekçelerle yapılan yazılı itirazlar dosyanın yeniden değerlendirilmesini sağlayabilir. Teklif geri çekilse bile Sigorta Tahkim Komisyonu ve dava yolları açık kalır; zamanaşımı süreniz devam eder.

Kısmi ödemeyi kabul edip farkı isteyebilir miyim?

Evet, ancak imzalayacağınız belgeye "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" kaydının yazılı olması şarttır. Bu kayıt olmadan imzalanan geniş kapsamlı ibraname, fark talebinizi düşürebilir.

Manevi tazminat teklife dâhil mi?

Zorunlu trafik sigortasında hayır — manevi tazminat ZMMS teminatı kapsamında değildir ve doğrudan kusurlu taraftan istenir. Sigortayla yapılan anlaşma kural olarak manevi tazminat hakkınızı etkilemez; ancak ibranamede "tüm maddi ve manevi taleplerimden feragat" ifadesi varsa hak riske girer.

Bordromda asgari ücret görünüyor, gerçek gelirimi nasıl ispatlarım?

Banka hesap hareketleri (elden ödeme dışındaki yatışlar), aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanları, meslek odası veya sendikadan alınacak sektörel ücret araştırması ve işe alım ilanındaki ücret bilgisi kullanılabilir. Bu, tekliflerdeki en yüksek tutarlı ve en kolay düzeltilebilir sapmadır.

Sigorta Tahkim Komisyonu'na ne zaman başvurabilirim?

Sigorta şirketine yazılı başvuru yaptıktan sonra 15 iş günü geçmişse veya olumsuz ya da kısmi cevap almışsanız. Başvurunun ulaştığını gösteren belgeyi (KEP, iadeli taahhütlü, e-posta alındısı) mutlaka saklayın.

İlgili Yazılar

• Sigorta Tazminat Teklif Kontrolü 2026
• Tazminat Hesaplama Yöntemleri 2026
• PMF 1931 ve TRH 2010 Yaşam Tabloları
• SGK Tazminatı ve İşveren Tazminatı — Mahsup
• Sigorta Şirketinden Tazminat Alma Süreci
• Trafik Kazası Yaralanma Tazminatı Hesaplama

Kaynak ve Güncelleme Notu

Bu yazı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak hazırlanmıştır. Örneklerdeki tutarlar yöntemi ve sapmaların büyüklüğünü göstermek amacıyla verilmiştir; hiçbir dosya için taahhüt niteliği taşımaz. Kendi dosyanızın sonucu belgeler, kusur dağılımı, sağlık raporu ve güncel uygulamaya göre farklılaşır.